Obchody 75. rocznicy obrony Brzezin – śladami por. Stefana Kobosa ps. „Wrzos”

Obchody 75. rocznicy obrony Brzezin – śladami por. Stefana Kobosa ps. „Wrzos”

25 maja 2019 roku w miejscowości Brzeziny gm. Bełżec odbyły się uroczyste Obchody 75. rocznicy obrony Brzezin – śladami por. Stefana Kobosa ps. „Wrzos”. Organizatorami wydarzenia było Stowarzyszenie „Ocalić od zapomnienia” w Brzezinach, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość oraz Gmina Bełżec. 

Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą odprawioną w kaplicy św. Wojciecha w Brzezinach pod przewodnictwem ks. kanonika Stanisława Szałańskiego w intencji żołnierzy walczących w obronie Brzezin. Następnie, w miejscu zabudowań gdzie ukrywał się żołnierz Polskiego Państwa Podziemnego por. Stefan Kobos odsłonięto dwie tablice informacyjne ku pamięci jego i najbliższych współpracowników, Eugeniusza Szczepańskiego i Edmunda Szczepańskiego, którzy 21 stycznia 1956 roku zostali aresztowani przez grupę operacyjną UB i KBW. Tablice odsłonięte zostały przez Czesława Polaczka – siostrzeńca Stefana Kobosa oraz Danutę Wagner – córkę Eugeniusza Szczepańskiego, odczytany został również raport z aresztowania przez Jacka Romanka naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN O/Lublin, natomiast treść tablic i zarys aresztowania przedstawił Wojciech Hanus z IPN O/Rzeszów. Po odsłonięciu tablic odbył się przemarsz na plac uroczystości gdzie w obecności Pocztów Sztandarowych i Kompanii Honorowej 2. Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” na czele z mjr. Tomaszem Sucheckim oraz mł. chor. Andrzejem Leśko, przy akompaniamencie Orkiestry Dętej z Łosińca odśpiewano Hymn Rzeczypospolitej Polskiej. W imieniu organizatorów wszystkich zgromadzonych przywitała Magdalena Szczepańska prezes Stowarzyszenia „Ocalić od zapomnienia” w Brzezinach. Kolejnym punktem uroczystości było odsłonięcie tablicy upamiętniającej żołnierzy Armii Krajowej, Kompanii Narol III plutonu Brzeziny Bełżeckie, przez Wójta Gminy Bełżec Andrzeja Adamka i prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość Sławomira Zawiślaka. Następnie głos zabrał prezes ŚZŻAK O/Z poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak, który odnosząc się do wydarzeń mających miejsce w Brzezinach, przeczytał list od por. Stefana Kobosa skierowany do mieszkańców Brzezin, który nigdy do nich nie dotarł tylko trafił w ręce UB. Podczas uroczystości odbyło się wręczenie odznaczeń okolicznościowych Medali „Pro Patria” dla uhonorowania osób szczególnie zasłużonych w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk odznaczeniem wyróżnił, Wojciecha Hanus, Stanisława Kucharskiego, Mariana Maryńczaka, Kamilę Maślanka, Magdalenę Szczepańską, Dominika Zygmunta Szczepańskiego, Danutę Wagner, Andrzeja Wojtyło oraz Wojciecha Sławomira Żukowskiego. Ponadto wręczono Odznaki Zasług Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, prezes ŚZŻAK O/Z Sławomir Zawiślak za zasługi i aktywność w pracach Związku uhonorował, Stanisława Kuśmierczaka, Stanisława Jarosza, Bronisława Kuc, Adama Stanisława Wielgosza, Aleksandrę Hadaś, Czesława Polaczka, Danutę Wagner, Dominika Zygmunta Szczepańskiego, Wiesława Cielicę oraz Wojciecha Hanus. Podczas uroczystości ppor. Magdalena Kwaśniak odczytała Apel Pamięci po którym Wojskowa Asysta Honorowa 2. Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego pod dowództwem kpt. Konrada Osadowskiego oddali salwę honorową. Głos zabrała również Aleksandra Hadaś – siostrzenica Karola Kosteckiego. Po zakończeniu części oficjalnej wystąpił zespół Marase oraz 29 Drużyna Harcerska „DH” z Suśca. Zwieńczeniem uroczystości była odegrana przy udziale grup rekonstrukcyjnych z podkarpacia i lubelszczyzny, rekonstrukcja wydarzeń obrony Brzezin z 22 maja 1944 roku. Inscenizacja z próby pacyfikacji wsi przez UPA i odparcie ataku przez żołnierzy AK wraz z wspierającymi mieszkańcami Brzezin przygotowana została przez prezesa Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 9 Pułku Piechoty Legionów Marka Gwoździuka, narrację poprowadził Adam Wielgosz. Podczas uroczystości zaprezentowano wystawę pt. „75. rocznica obrony Brzezin – śladami por. Stefana Kobosa „Wrzosa” oraz przekazano uczestnikom publikację wydaną z okazji obchodów. Dla wszystkich przybyłych przygotowano poczęstunek partyzancki w postaci wojskowej grochówki.

Uroczystość dofinansowana została ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Przy współpracy z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Bełżcu, Powiatem Tomaszowskim, Nadleśnictwem Tomaszów Lubelski. Pod patronatem honorowym Wojewody Lubelskiego Przemysława Czarnek i Posła na Sejm RP Sławomira Zawiślaka.

Sponsorami wydarzenia byli: PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o., Fundacja PGE, Mobil-Dach Dariusz Kuźniarz, BRO-Bud Zbigniew Misiewicz, Tom –Net Jan Koper, Praktibud Adam Gwizdała.

Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim osobom, organizacjom, dzięki którym udało się zorganizować to wspaniałe wydarzenie.

„Po latach walki o prawdę historyczną o tamtych wydarzeniach, przez lata przemilczaną lub fałszowaną możemy dumnie oddać należytą cześć bohaterom z tamtych lat, przywrócić należne im miejsce na kartach historii i ocalić od zapomnienia dla przyszłych pokoleń.”

Stowarzyszenie „Ocalić od zapomnienia” w Brzezinach

Relacja TVP3 Lublin

Relacja Polskie Radio Lublin

fot. GOK w Bełżcu