Uroczystości w rocznicę Mordu Pod Bełżcem

16 czerwca 1944 r., około 7.30 rano, Zachariasz Procyk, pochodzący z Żurawiec ukraiński maszynista, niespodziewanie zatrzymał w lesie koło Zatyla pociąg relacji Zamość – Bełżec – Rawa Ruska – Lwów. Wtedy zaatakowała UPA, która dokonała niewyobrażalnej rzezi na polskich pasażerach pociągu.

Ilu pasażerów było w tym pociągu, nie wiadomo do dziś: byli to Polacy, Ukraińcy i Niemcy. Członkowie UPA okładali ludzi kolbami karabinów, rozpruwali brzuchy, kłuli bagnetami nawet kilkuletnie dzieci. Ciężarną kobietę przybito bagnetem do ziemi. W sumie zginęło 49 osób, choć ich ostateczna liczba nie jest znana. Nie wszystkich udało się zidentyfikować. Część ofiar spoczywa w zbiorowej mogile na bełżeckim cmentarzu. Kilka osób pochowano również na cmentarzach w Tomaszowie Lubelskim i Narolu. W lesie tuż po zbrodni ktoś postawił metalowy krzyż. Niestety, niedawno został ukradziony. W jego miejsce gmina postawiła krzyże z drewna brzozowego. Nieopodal miejsca rzezi stoi też pomnik, poświęcony tej tragedii.

Działo się to 69 lat temu – 16 czerwca 1944 roku. W związku z rocznicą, w niedzielę 16 czerwca br., Urząd Gminy Bełżec wraz z Zarządem Powiatowym PSL w Tomaszowie Lubelskim zorganizowali uroczystości rocznicowe, nad którymi patronat honorowy objął Marszałek Województwa Lubelskiego Krzysztof Hetman. Uroczystości rozpoczęły się odprawieniem Mszy Św. na cmentarzu parafialnym za zabitych podczas mordu pod Bełżcem. Specjalnie z tej okazji zbudowano tam ołtarz polowy. Po mszy złożono wieńce na grobie pomordowanych na bełżeckim cmentarzu i przy pomniku w Zatylu. Gminny Ośrodek Kultury w Bełżcu przygotował w bełżeckiej Cerkwi specjalną wystawę zdjęć z miejsca mordu, które wykonał Por. Tadeusz Żelechowski z wywiadu AK, który wraz z żołnierzami dotarł na miejsce zbrodni przed przybyciem policji niemieckiej. Zdjęcia te należą do wyjątkowo drastycznych dlatego udostępniano je tylko starszej widowni. Tego dnia otwarto też wystawę malarstwa autorstwa Marii Krenz „Kainie, gdzie jest brat twój”. Wystawa poświęcona jest ofiarom ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA, w latach 1943 – 1947 na ziemiach południowo – wschodniej Polski. Specjalny program artystyczny przedstawiła również młodzież z Gimnazjum w Bełżcu.

Na uroczystości do Bełżca przybyli przedstawiciele marszałka i wojewody lubelskiego, Starosta Tomaszowski – Jan Kowalczyk, przewodniczący Rady Powiatu Jan Dawidowski, sekretarz Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Lubelskim – Stanisław Cisło, przewodniczący Rady Gminy Bełżec – Kazimierz Marynicz oraz wiceprzewodniczący RG Bełżec – Wiesław Wielgosz, sekretarz Gminy Bełżec – Alicja Kopczan, skarbnik Gminy Bełżec – Jolanta Malec, wójtowie gmin: Andrzej Adamek – wójt Gminy Bełżec jako organizator, Tomasz Leszczyński – wójt Gminy Lubycza Królewska, Janusz Bałabuch – wójt Gminy Krynice, burmistrz Tomaszowa Lubelskiego – Wojciech Żukowski oraz przedstawiciele Straży Granicznej, Komendy Powiatowej Policji w Tomaszowie Lubelskim, Państwowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Lubelskim oraz przedstawiciele Polskich Kolei Państwowych.  

Nowe wyposażenie Galerii Cerkiewka

loga1Galeria Cerkiewka mieszcząca się w Cerkwi Św. Bazylego Wielkiego w Bełżcu wzbogaciła się o nowe wyposażenie, w ramach projektu pod tytułem „Galeria Cerkiewka” – atrakcją turystyczną, który realizował Gminny Ośrodek Kultury
w Bełżcu. Jego celem jest rozwijanie turystyki na obszarze LSR oraz poprawa atrakcyjności obiektu pełniącego funkcję turystyczną.

W ramach wspomnianego projektu zrealizowaliśmy następujące zadania polegające głównie na zakupie wyposażenia Galerii Cerkiewka. Na liście zakupów znalazły się stoły okrągłe i prostokątne, które posłużą jako meble, na których wystawiane będą eksponaty w trakcie wystaw czasowych. Zakupiliśmy też sześć szklanych gablot z podświetleniem, które oczywiście będą służyły do zaprezentowania eksponatów. Na liście zakupów znalazły się również sztalugi. Te posłużą jako podstawy do zaprezentowania obrazów, tudzież będą pomocne malarzom w trakcie plenerów malarskich. Zakupiliśmy rzutnik multimedialny wraz z ekranem. Galeria Cerkiewka jest dogodnym miejscem do zorganizowania różnych prelekcji historycznych, a rzutnik wraz z ekranem są pomocnym narzędziem podczas tego typu wykładów. Zakupiliśmy także stojak na foldery, ulotki i mapy. Na wyposażeniu Galeria Cerkiewka znalazły się też reflektory wystawiennicze oraz ledowa rampa oświetleniowa, która pozwoli odpowiednio podświetlić eksponaty podczas wystaw. Zakupiliśmy również podstawki na opis eksponatów oraz panel modułowy, który pozwoli na efektowniejsze prezentacje wystawiennicze. Na wyposażeniu galerii znalazł się także aparat fotograficzny, który pozwoli dokumentować wydarzenia, które odbędą się w Galerii Cerkiewka. Ponadto przed cerkwią zamontowana została tablica informacyjna, na której będą wywieszane informacje o aktualnych wydarzeniach i wystawach.

Projekt realizowany był dzięki LGD Roztocze Tomaszowskie w ramach: Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca
w obszary wiejskie. Operacja współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej
w ramach Osi 4 LEADER, Działanie 413: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju,
w zakresie operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach małych projektów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.